Wij nemen jullie tijdens deze workshop mee in de magie van het emailleren. Eerst vertellen wij iets over het eeuwenoude proces van het emailleren, een techniek die al vele eeuwen voor Christus werd toegepast. Wat is emaille, waar wordt het voor gebruikt, vanaf wanneer, welke toepassingen zijn er, welke verschillende technieken bestaan er, en waarom is het materiaal zo uniek? We laten ook ter plekke voorbeelden zien van kunstwerken met emaille. Je kunt emaille aanbrengen op staal, koper, zilver en goud. Er zijn verschillende materialen en technieken die je hierbij kunt toepassen.
We gaan aan de slag met eenvoudige basistechnieken. Een koperen plaatje wordt schoongemaakt en wij leren je hoe je emaillepoeder kunt opbrengen. Dat lijkt makkelijker dan het is. Vervolgens wordt het werkstuk gebrand in een emailleeroven op 800-950 graden Celsius. Als het uit de oven komt, is het roodgloeiend en bij afkoeling komen de kleuren tevoorschijn en is het poeder glas geworden. Dit is een magisch moment!
Er is meestal een zekere mate van onvoorspelbaarheid: hoe komt het uit de oven? Zijn de kleuren precies geworden zoals gepland, ook ten opzichte van de andere kleuren, zijn er geen onbedoelde oxides naar voren gekomen? Dat maakt het emailleren tot een altijd spannend proces. Na afkoeling kan het werkstuk nog verder worden bewerkt door kleuren of materialen toe te voegen. Daarna wordt het opnieuw gebrand. Dat kun je een aantal keren doen. Iedereen gaat naar huis met een of twee unieke eigen werkstukken en met enige ervaring in het ambachtelijke proces van het emailleren en de toepassing in de kunst.
Op het Ambacht in Beeld Festival geven zes ervaren kunstenaars en docenten de workshops. Christine vd Ree , Marrie Schipper en Hanneke Klievink op zaterdag; Annemarie Timmer, Hoi-Shan Mak en Mariet Lohman op zondag. Zij hebben geëxposeerd in binnen- en buitenland en hebben zich bekwaamd in verschillende technieken. Zij zijn allen lid van de Vereniging van Nederlandse Emailleurs (VNE), in 1983 opgericht met het doel het emailleren als kunstuiting te bevorderen. Er zijn momenteel ruim 70 leden en een aantal donateurs. De VNE organiseert jaarlijks een aantal workshops in Amersfoort en een tentoonstelling in een galerie of museum.
Geperst brokaat is een laat-gotische decoratietechniek die geweven zijden brokaatstoffen imiteert. Brokaatstoffen, verrijkt met goud- en/of zilverdraden werden nagemaakt met behulp van een reproductietechniek. We vinden ‘geperst brokaat’ als reliëfwerk op gepolychromeerde beelden, panelen en in historische interieurs. In deze masterclass maak je een ‘geperst brokaat’ naar een 15e-eeuws voorbeeld en doorloop je het gehele proces om zelf een vel ‘geperst brokaat’ te vervaardigen dat je mee naar huis kunt nemen.
Door deze historische decoratietechniek stapsgewijs uit te voeren, leer je de productie van ‘geperst brokaat’ in alle finesses. In een gegraveerde mal wordt met behulp van een tinfolie de driedimensionale vorm van een textiele stof gekopieerd. Deze afdruk wordt vervolgens verguld en beschilderd met pigmenten. De uiteindelijke stofuitdrukking wordt bepaald door de textuur van de dekkende of transparante verflaag in een blauwe, rode of groene kleurstelling. De arceringen in het brokaatvel imiteren hierbij de gouden draden van een zijden brokaatstof.
Deze masterclass wordt aangeboden in samenwerking met het atelier Kunstambacht Polychromie van de Academie Beeldende en Audiovisuele Kunsten Anderlecht, waar historische schilder- en decoratietechnieken zoals vergulden en verzilveren met bladmetalen, of technieken als pastiglia, geperst brokaat, sgraffito, ponseringen, edelsteenversieringen onderwezen worden.
Sandy van Wissen (1968) is wekzaam in de culturele erfgoedsector in België. Ze werkt hands-on met conservering, onderzoek en restauratie van gepolychromeerd beeldhouwwerk. Daarnaast is ze deeltijds verbonden als docente Kunstambacht Polychromie, waarbij zowel historische als moderne decoratietechnieken onderwezen worden.
Batik is een eeuwenoude traditionele techniek van patroonontwerp op stof met behulp van was en gebruik van verschillende gereedschappen van koper, messing, hout, penselen en kleurstoffen.
Tijdens deze workshop experimenteer je met het maken van spontane ontwerpen op kant-en-klaar ingelijste doeken. Je werkt met verschillende oliën zoals visolie, ricinusolie, bakolie en verschillende textielkleurstoffen. Je neemt jouw eigen kunstwerk ingelijst mee naar huis.
De workshops kunnen worden gegeven in het Engels, Nederlands, Mandarijn en Indonesisch.
Shuen-Li Spirit studeerde als kunstdocent in Singapore en verhuisde in 2016 officieel naar Nederland. Ze geeft internationale Batik-masterclasses in Nederland als één van haar vele manieren om het gemengde Chinees-Maleis-Indo-erfgoed van haar familie te behouden.
Ze is ook gepassioneerd door ecologische duurzaamheid en maakt gebruik van hergebruikte voedselproducten bij het uitoefenen van traditionele ambachten en bij het upcyclen van haar kleding en tassen.
Wist je dat je van vissenhuiden prachtig visleer kunt maken? Een zero waste oplossing met een geweldig resultaat!
Visleer is een sterke en duurzame leersoort die ooit op grote schaal gebruikt werd door de ‘North Pacific’ volkeren voor het maken van tassen, parka’s, laarzen, wanten en andere kleding.
Als gedegen ambachtsvrouw en circulair kunstenaar is Happy van der Heide één van de weinige mensen in Nederland die in de traditie van voorouderlijke vaardigheden verse vishuiden bewerkt tot visleer.
In deze workshop leer je op ecologische wijze een verse vishuid schoon te maken en ontdoen van schubben. Daarna wordt de huid met een milieuvriendelijke techniek behandeld om de huid te looien. Het soepel maken van leer vergt enige inspanning, maar als eindresultaat heb je een uniek, zacht en soepel vel visleer in handen. De zichtbare structuur van de schubben geeft het leer een chique uitstraling.
Je gaat naar huis met een vel zalmleer en een nieuwe kijk op leer van vis.
Happy van der Heide, opgegroeid in en opgevoed met de natte natuur tussen Joure en Sneek, is eigenaar van ’Hip & Happy – ambacht & design’, een atelier waar het allemaal draait om bewustwording ter verbetering van een leefbare aarde. Dat doet ze onder andere door jong en oud te inspireren tijdens exposities, lezingen, workshops en masterclasses. In een op de natuur gebaseerd aanbod deelt ze niet alleen het (her)leren van traditionele vaardigheden, maar worden ook inspirerende innovaties aangereikt.
Maak kennis met Cyanotype; een techniek uit de begintijd van de fotografie. Ontwikkeld in 1843 door Sir John Herschel, een Britse wetenschapper die op zoek was naar een manier om zijn aantekeningen te kopiëren. De techniek, ook wel blauwdrukken genoemd, werd meer dan 100 jaar gebruikt om bouwtekeningen en ontwerpen te fotokopiëren. Daarnaast werd de techniek wereldberoemd door Anna Atkins, een botanicus die hiermee haar collectie gedroogde planten vastlegde in 20 boeken bestaande uit blauwdrukken van planten.
In deze workshop treed jij in de voetsporen van Anna Atkins en maak je met planten een serie botanische blauwdrukken. De basis is papier dat lichtgevoelig is gemaakt met een vloeistof bestaande uit twee ijzerzouten. Met verse planten maak je een compositie, waarna je deze gaat belichten met UV licht. Onder invloed van zonlicht verandert het papier van kleur. Na de belichting dompel je het papier in water en ontstaat de kenmerkende cyaanblauwe kleur. De techniek is magisch. In de workshop is ruimte voor experiment en is er de mogelijkheid om tekst toe te voegen. Je gaat naar huis met een serie botanische blauwdrukken op papier, formaat A4 en A5. Bij zonnig weer kunnen we buiten belichten.
Jacolien de Jong is kunstenaar. Zij uit haar liefde en fascinatie voor de schoonheid van de natuur in kunstwerken waarin zij plantaardig materiaal verwerkt uit haar persoonlijke herbarium. Toen zij in aanraking kwam met de botanische afbeeldingen van Anna Atkins werd zij gegrepen door de cyanotype techniek. In haar cyanotype kunstwerken combineert zij fotografische afbeeldingen met planten en poëzie. In 2023 maakte zij samen met dichter Suzanne van Leendert het boek ‘’Poëtische blauwdruk van de natuur’’. Jacolien wil deze ambachtelijke fotografische manier van kopiëren levend houden en anderen inspireren. Zij deelt haar kennis en ervaring in masterclasses en workshops voor amateurs en professionals in haar atelier in Utrecht en op locatie.
Schep zelf een velletje papier uit zuiver katoen. Katoen is het meest duurzame papier door de vele cellulose in de vezel en wordt door veel kunstenaars gebruikt.
Iedereen gaat naar huis met één velletje handgeschept papier, al dan niet versierd met enkele bloemblaadjes. Het velletje is wel nog nat, maar wordt meegegeven in een kaftje.
Papier effectief scheppen werd gedaan tot ongeveer 1720, vanaf dan werden er een roterend zeef gebruikt. Alle stappen, van pulp maken, scheppen, koetsen van papier, persen, drogen tot satineren van het papier vinden we wel terug in een enorme papiermachine. Omdat al deze stappen eigenschappen weergeven in het papier, is de kennis en het ambacht zéér belangrijk.
De Papierschepperij te Brugge heeft reeds meer dan 23 jaar ervaring in het geven van demonstraties en workshops voor volwassenen en kinderen, zowel in de Papierschepperij zelf als op locatie.
Piet Moerman werd geboren en opgeleid in het grafische. Tijdens zijn graduaatsopleiding kreeg hij al labo papier en labo inkt. Tijdens een weekend, met het gezin, naar het boekendorp Redu zag hij een papierschepper (Colpin) te werk. Dat is in zijn hoofd of buik blijven zitten en van het één kwam het ander. In het “museum für papier und drück” in Bazel werden de eerste professionele schepramen besteld. In 1999 werd een gebouw in het centrum Brugge aangekocht die uitsluitend als papierschepperij gebruikt wordt. Momenteel heeft de papierschepperij een exclusieve collectie van handgeschepte wenskaarten, bedrukt met ontwerpen van gerenommeerde Brugse kalligraven.
Leer samen met geluidskunstenaar Jacob Plooij je eigen platenspeler maken!Maak in een korte tijd met een potlood, een plaat en een stuk papier een eigen grammofoon.Er is ook materiaal aanwezig, zodat je samen kunt bouwen aan één of twee grotere machines die het hele weekend blijven staan.Ook neemt Jacob een echte opwind-grammofoon mee met een grote toeter!
Als bijna vanzelfsprekend is Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland aanwezig op het Ambacht in Beeld Festival. Het beoefenen van traditioneel vakmanschap of ambachten is een belangrijk ‘domein’ van immaterieel erfgoed. Het Kenniscentrum helpt beoefenaars van ambachten met het borgen van immaterieel erfgoed, om zo technieken en vaardigheden te bewaren, de kennis te verspreiden en door te geven aan volgende generaties.
Op het Ambacht in Beeld Festival informeert het Kenniscentrum over immaterieel erfgoed en kijken we graag wat het Kenniscentrum kan betekenen voor jouw immaterieel erfgoedgemeenschap. Aan de hand van een persoonlijk gesprek laten we je de waarde van immaterieel erfgoed zien en vertellen we over de verscheidenheid aan immaterieel erfgoed en mogelijkheden om immaterieel erfgoed te beoefenen en te borgen.
Tijdens het festival kunnen kinderen zelf mozaïeken maken van allerlei spulletjes. Ze kunnen alle mogelijke spullen gebruiken. Van die rommeltjes en speeltjes en prulletjes die iedereen wel heeft liggen.
Er zal materiaal beschikbaar zijn waar de kinderen uit kunnen kiezen om hun eigen mozaïek te vormen. De kinderen kunnen dan zelf kiezen of ze een getekende silhouet invullen of dat ze de kleuren uitsorteren om een realistischere afbeelding te maken.
De panelen zullen uiteindelijk één kleurrijke muur vormen.
Ismaël studeerde installatiekunst aan het KASK te Gent en begon jaren geleden mozaïeken te maken van allerlei afvalmateriaal. Hij begon met eenvoudige silhouetten, ingevuld met allerlei kleurig materiaal. Eerst op platen en op de muur van zijn kamer. Maar omdat hij het zo leuk vond, decoreerde hij tenslotte de volledige tuinmuur van zijn huis.
Métier magazine is een onafhankelijk tijdschrift dat zich begeeft op het snijvlak van kunst en ambacht, materiaal en techniek. Tijdens het festival kunt u het magazine bekijken en uiteraard kopen of een abonnement nemen.
Festivaladres:
NDSM Loods
NDSM-Plein 85
1033 WC Amsterdam
Postadres:
Stichting Ambacht in Beeld
Kalf 158
1509 AH Zaandam
