
Onder begeleiding van Tanja Rakic leer je hoe je een weefboekje maakt.
Er worden dubbele vellen gebruikt, waarin losse bladen geweven worden. De losse bladen worden vastgezet met dunne strookjes stevig papier. Het papier dat we gaan gebruiken is onder andere Gampi, dat gemaakt is van de bast van de Abacá-boom. Het Gampi-papier ziet eruit als textiel en kan ook gebruikt worden om op te borduren.
De liefde voor boeken en boekbinden is Aaldert de Lange met de paplepel ingegoten. Op z’n elfde hielp hij zijn ouders al met de verkoop van boeken in hun antiquariaat. Omdat zijn vader boeken repareerde met Bison kit en daardoor het boek niet meer open wilde is Aaldert gaan leren boekbinden. Naast het geven van workshops en het verkopen van boekbindmateriaal en -gereedschap herstelt hij ook boeken in het Boekbindcentrum in Echten.
Al ruim 20 jaar houdt Tanja Rakic zich bezig met het geven van cursussen en workshops op het gebied van boekbinden. Ook vindt zij het leuk om boekbindgerelateerde evenementen en reizen te organiseren zoals o.a. een workshop in de abdij van Berne en de Boekbindbeurs in Sint-niklaas (B).
Boektotaal is een boekbind- en restauratie-atelier dat gevestigd is in het Boekbindcentrum in Echten (Dr). Boektotaal is gespecialiseerd in het geven van diverse boekbindgerelateerde workshops en cursussen (ook op locatie) en daarnaast verkopen ze alles op het gebied van het handboekbinden, zoals diverse gereedschappen, sierpapier, vouwbenen, boekbinderslijm, linnen voor het bekleden van een boek.




Laat je meenemen naar de Marokkaanse souq door kok Aicha, de expert op het gebied van verse specerijen. Samen ga je ruiken en proeven van verse specerijen om zo tot je eigen blend te komen en een persoonlijk tintje te geven aan de briwats die je met de hand maakt in deze workshop. Vergeet de muffe potjes in je keukenkastje en ontdek de echte smaken! Door continu verse specerijen te importeren en ze in kleine hoeveelheden te malen in de vijzel, komen de diepe aroma’s vrij. Met je eigen spice blend ga je vervolgens aan de slag om briwats te vullen en te vouwen. Dit driehoekige hapje is een graadmeter in de Marokkaanse keuken; elke kok geeft er haar eigen draai aan. De vulling, de smaken die je erin verwerkt, en het werken met kwetsbaar filodeeg zijn een kunst op zich. Kok Aicha adviseert je bij het blenden van de specerijen, het kiezen van de juiste vegan vulling, en leert je alle trucjes over het vouwen en bakken. Je gaat naar huis met je eigen spice blend, je zelfgemaakte briwats, en alle vaardigheden om thuis ook geweldige briwats te maken.
Toen Aicha bij Stichting KolenkitKoks binnenkwam, ging er een wereld voor ons open. Met haar rijke culinaire traditie is ze een van de populairste koks op ons platform. KolenkitKoks geeft getalenteerde buurtkoks de ruimte om zich via training en doorlopende ondersteuning te ontwikkelen tot ondernemer in de foodsector. Aicha heeft nu haar eigen bedrijf, waarmee ze cateringopdrachten uitvoert maar vooral haar eigen producten op de markt brengt. Een aantal keer per jaar reist ze naar Marokko om verse specerijen in te kopen, die ze eenmaal terug in Amsterdam steeds in kleine beetjes maalt en verwerkt tot geweldige kruidenmixen. Het kundig opslaan en vers malen van specerijen is een ambacht dat we niet vaak meer zien, terwijl het een groot verschil maakt in de beleving van smaak en geur! Met Aicha’s natuurlijke inzicht in smaakcombinaties ontstaan er authentieke mixen met een persoonlijk tintje.
Aicha wordt tijdens workshops en in haar onderneming ondersteund door Stichting KolenkitKoks, een platform voor ambitieuze, getalenteerde vrouwen die op weg zijn naar ondernemerschap in de foodsector.



In deze masterclass leer je over de rijke erfenis van de Meghwaad-Gurjar vrouwen. Je leert hun specifieke borduurtechnieken kennen, terwijl je het verhaal erachter ontdekt, en meer leert over de historische link met Nederland.
Onder begeleiding van ervaren ambachtsvrouw Geetaben Meriya en vertaler/facilitator Lipika Bansal van De Textielfactorij, leer je de kunst van Kutchi-borduren door het maken van een broche. Het kenmerkende effect van deze kleurrijke borduurkunst komt tot uiting wanneer kleine spiegels, abhla genaamd, worden vastgenaaid in geometrische en bloemenpatronen. Aan het einde van de masterclass heb je een broche geborduurd met een spiegeltje en katoenen borduurgaren.
Vrouwen uit de Meghwaad-Gurjar gemeenschap creëren uitgebreide borduursels voor persoonlijk gebruik, voor hun dieren en hun huis. Ze staan bekend als technisch zeer bekwame borduursters. Het borduurwerk wordt van moeder op dochter doorgegeven en kenmerkende eigenschappen zijn de gedurfde kleuren, dicht borduurwerk, gebruik van spiegels en een overvloed aan bloemmotieven.
Geetaben Meriya leerde de borduurtechniek en de traditionele symboliek van haar inheemse gemeenschap toen ze een jong meisje was, van haar moeder en grootmoeder. Ze is de zesde generatie borduurster en heeft een sterke motivatie om de Meghwaad-Gurjar-borduurkunst te behouden en bij een breed publiek onder de aandacht te brengen.




Lepelsnijden
Hausgemacht neemt je mee in de wereld van het houtsnijden. Je krijgt de grove basisvorm van een lepel, spatel of botermes. Daar gaan we vervolgens mee aan de slag. Je komt meer te weten over verschillende houtsoorten, het gebruik van de twee basismessen voor houtsnijden en de bijhorende snijtechnieken en het mooi afwerken van je snijwerk.
Je gaat naar huis met een zelfgemaakte lepel, spatel of botermes.
Hausgemacht is een mobiele vrijplaats voor handwerk, ambacht en creatief spel in België. We willen mensen van elke mogelijke pluimage ‘uit het hoofd, in de handen’ krijgen. Omdat we meer dan ooit nood hebben om terug verbinding te vinden met onszelf, natuurlijke materialen en elkaar.
We werken zo veel als mogelijk met reststromen omdat die er zijn en omdat moeder aarde al genoeg te slikken krijgt. We geloven dat het maken van unieke en duurzame spullen met onze handen kan bijdragen aan een betere wereld en blijere mensen.
Volwassenen kunnen in het atelier aan de slag met verschillende ambachtstechnieken zoals houtsnijden, glaswerk, textielbewerking en druktechnieken.
Voor kinderen is er een aanbod basis spelmateriaal van natuurlijke en gerecycleerde materialen. Kinderen worden zo geprikkeld tot creatief spel waarbij ze hun fantasie de vrije loop kunnen laten. In creatieve ateliers maken ze al spelend kennis met upcycling en natuurlijke materialen. Ze vertrekken telkens vanuit handwerk en ambachtstechnieken.

Met porseleinklei als hoofdmateriaal ontwerp en maak je een sieraad waarbij jouw creativiteit centraal staat. Je kunt je eigen ideeën inbrengen of je laten inspireren door de voorbeelden die tijdens de workshop aanwezig zijn. De keuze is aan jou.
De workshop begint met het verkennen van de aanwezige kleisoorten, technieken, tips en tricks die relevant zijn voor jouw ontwerp. Vervolgens ga je aan de slag en krijg je individuele begeleiding waar nodig. Na het vormgeven moet je werk drogen en wordt het gebakken in de oven op 1250 graden Celsius, wat wordt geregeld door de docent in haar atelier in Haarlem. Op zaterdag 5 oktober kun je jouw werk daar ophalen of tegen meerkosten laten opsturen. Als je fournituren nodig hebt om je werk in elkaar te zetten, kun je die ter plekke uitzoeken en meenemen; deze zijn bij de prijs van de workshop inbegrepen.
Jeanet Gem is actief als sieraadontwerper en docent en woont en werkt in Haarlem. Gem volgde haar opleiding in de jaren zeventig aan de Academie voor Beeldende Vorming Amersfoort te Amersfoort. Tussen 2006 en 2008 kreeg ze les in edelsmeden en sieraadontwerpen van Anneke de Bruin in Amsterdam.
Jeanet Gem vervaardigt kleurrijke sieraden van materialen zoals geglazuurd keramiek, hematiet, kunststof, goud en zilver.
Met dank aan het Amsterdams Kleibedrijf voor de sponsoring van materialen voor deze workshop!


Ontdek de schoonheid en de mogelijkheden van het hergebruik van papier. Leer technieken om bestaande voorwerpen te bewerken met papierpulp. Hiermee geef je alledaagse voorwerpen zoals vazen, schalen, krukjes en lampen een eigenzinnige en persoonlijke uitstraling.
De workshop begint met een korte inleiding. Daarna gaan we snel van start met het praktische deel van de workshop: het klaarmaken van de papierpulp, experimenteren, het bewerken van de meegebrachte voorwerpen met papierpulp, en de afwerking hiervan.
NB: Neem zelf een voorwerp mee dat je wilt bewerken!
Debbie Wijskamp studeerde Product Design aan ArtEZ University of the Arts in Arnhem. Na haar afstuderen in 2009 startte zij haar ontwerppraktijk. Sindsdien ontwerpt en produceert zij haar eigen collectie handgemaakte interieurproducten en andere kunstobjecten en ontwerpt ze voor bedrijven en merken. In 2016 opende zij haar atelierruimte, galerie en winkel in het Fashion & Design District ‘Het Modekwartier’ in Arnhem. Ze geeft cursussen en workshops vanuit haar atelier en verzorgt gastcolleges in het kunstonderwijs.
“Ik laat me inspireren door alledaagse voorwerpen en materialen waar we mee omringd zijn en verleg de grenzen van materialen om nieuwe mogelijkheden te creëren voor objecten zoals meubels en andere interieurproducten. Veel van mijn werk is gemaakt van ‘upcycled’ of natuurlijke materialen en ik heb een bijzondere interesse in het werken met papier.”


Deelname op eigen risico. Draag geen licht-ontvlambare kleding!
Uit een hard stuk metaal wordt door hitte en kracht een zeepaardje geboren.
Na de uitleg van de smid ga je zelf smeden. Een aangereikte strip wordt in het vuur verwarmd en met hamer op het aambeeld uitgesmeed tot een eigen zeepaardje. Dit gebeurt aan de hand van een uitgebreide uitleg en begeleiding van de smid en voorbeeldtekeningen.
Ooit begonnen als zelfstandige in de metaalbranche deed Cees Pronk in 1999/2000 al onderzoek naar opleidingen op het gebied van smeden in Nederland. Een goede beroepsopleiding bleek echter niet meer te bestaan en dat was de reden voor hem om zelf een opleiding smeden te ontwikkelen. De door hem geschreven eindtermen, goedgekeurd door het ministerie van OCW, zijn het uitgangspunt geweest voor het samenstellen en schrijven van lesmateriaal voor de Opleiding Smeden in Andelst en de oprichting van Mondra Opleidingen. Naast de Opleiding Smeden worden er ook diverse workshops en masterclasses gegeven voor jong en oud, kunstenaars en basisschoolleerlingen. Dit alles vindt plaats in de Smederij Cornelis Pronk, de plek om kennis op te doen over smeedtechnieken.
Smederij Cornelis Pronk is per 1 januari 2024 overgegaan in de handen van dochter Lotte Pronk. Het bedrijf blijft dus in de familie.



Bladgoud wordt al eeuwenlang gebruikt om objecten te verrijken en te verfraaien, van religieuze iconen tot architectonische details, waardoor ze er kostbaarder en gewaardeerder uitzien. Een fascinerende toepassing was in oude manuscripten, waar schrijvers nauwkeurig bladgoud aanbrachten op letters en marges, waardoor oogverblindende effecten ontstonden die het licht vingen en de heilige of belangrijke aard van de tekst symboliseerden. Deze praktijk versterkte niet alleen de visuele aantrekkingskracht, maar weerspiegelde ook de rijkdom, macht en toewijding van de opdrachtgever die het werk had besteld. Het vermogen van bladgoud om de status van objecten te verhogen, blijft zelfs vandaag de dag fascineren en inspireren.
Dietmar Feldmann uit Neder-Beieren is een meestervakman en runt al 40 jaar een restauratiebedrijf met tien werknemers. Zijn handtekening siert 70 kerken en hij heeft meer dan 1500 schilderijen en 100 altaren gerestaureerd. Daarnaast heeft hij 20 altaren gereconstrueerd of opnieuw geschilderd en meer dan 20 leerlingen en 800 meesterstudenten opgeleid als een gerenommeerd docent. Leuk weetje is ook dat hij de gitaren van hardrockband The Scorpions heeft verguld.
Doe mee aan zijn beginnersworkshop op zaterdag of kijk hier voor zijn masterclass op zondag. In deze workshop krijg je de kans om je eigen schatten te vergulden. Neem je schelpen, stenen of andere voorwerpen mee die herinneringen en emoties vasthouden, en leer hoe je bladgoud, bladmetaal, lijmen en gereedschappen zoals verguldpenselen gebruikt. In deze beginnersworkshop op zaterdag worden moderne lijmen eenvoudig geoefend. In de masterclass op zondag worden verdere professionele toepassingen en de combinatie van lijmen, Instacoll en Permacoll onderwezen en geoefend.
In samenwerking met The ARCH.

Tijdens de workshop leer je prachtige kwastjes te maken, die je kunt gebruiken als stijlvolle accessoires of als unieke decoraties voor je kleding. Ontdek het plezier van het combineren van traditioneel vakmanschap met hedendaagse stijl en neem een prachtig, handgemaakt kwastje mee naar huis!
Van de bekwame ambachtslieden uit het oude Egypte en Perzië tot de trendsetters van de London Fashion Week: kwastjes zijn een tijdloos middel voor artistieke expressie. De kunst van het met de hand maken van kwastjes is geëvolueerd van eenvoudige draadbundels naar ingewikkelde, decoratieve stukken die rijke culturele en artistieke invloeden weerspiegelen. Naarmate het maatwerk in de 16e eeuw vorderde en de kleding ingewikkelder werd, werd passementerie (de kunst van het maken van uitgebreide versieringen) een integraal onderdeel van het tentoonstellen van vakmanschap. Passementerie omvat vlechten, franjes, koorden, borduurwerk, pompoms, kant, applicaties en kwastjes. In de 20e eeuw combineerden ontwerpers als Coco Chanel en Christian Dior traditionele technieken met moderne mode, waarbij ze passementerie in hun op maat gemaakte stukken verwerkten.
We beginnen de workshop met het opwinden, binden, stomen en trimmen van de draden om een gladde en rechte kwast te creëren. Het lijkt eenvoudiger dan het is; het kost ambachtslieden uren om dit proces te perfectioneren. Je leert materialen gebruiken waarmee dit proces sneller en gemakkelijker gaat. Vervolgens voegen we een decoratief kralenelement toe voor een extra luxe uitstraling.
Tijdens de workshop ontvang je alle benodigde materialen en extra materialen zijn te koop om verder thuis kwastjes te maken. Je krijgt ook advies over de beste materialen en waar je deze kunt kopen. We delen ook inspiratie van moderne modeontwerpers die kwasten in hun kledingcollecties gebruiken.
Aan het einde van de twee uur durende workshop heb je een prachtig kwastje gemaakt dat je als sieraad, accessoire of kledingdecoratie kunt gebruiken. Met dit passementerie-element geef je je creaties een unieke, persoonlijke touch!
Katja van der Steen is meestercoupeur herenkleding met specialisatie in ‘bespoke tailoring’ en theater- en danskostuums. Ze werkte bij het Bolsjoj-theater in Moskou aan diverse projecten en voert opdrachten uit voor het Nationale Opera & Ballet in Amsterdam, Nationale Danstheater in Den Haag, verschillende musea en andere culturele instellingen.
Naast theaterwerk ligt haar expertise in historisch patroontekenen en kledingconstructie, het maken van aangepaste kleding, verschillende soorten traditionele borduurtechnieken en frivolité kant.
Als een echte textielfanaat promoot zij het ambacht van ‘handgemaakt’, zoals borduren, kleding maken op ambachtelijke wijze en textielverwerking door middel van verschillende masterclasses en privélessen.



Het doel van deze masterclass is om een bndir te beschilderen met henna-patronen. Een bndir is een traditionele ronde handtrommel gemaakt van dierenhuid. Ook dit perkament kan gekleurd worden met henna, wat traditioneel ook gedaan wordt. Anders dan op levende huid, is een hennaversiering op perkament permanent. Daardoor wordt de bndir een mooi kunstobject dat je aan de wand kunt hangen of waar je een lichtje achter kunt plaatsen voor een extra mooi effect.
Tijdens deze masterclass krijg je allereerst een introductie in Marokkaanse henna-kunst. Wat is de culturele achtergrond? Welke betekenissen horen bij de patronen en waarom wordt henna eigenlijk gebruikt? Daarna gaan de deelnemers aan de slag met het praktische gedeelte. We oefenen de spuittechniek: hoe trek je mooie lange dunne lijnen, hoe maak je druppels en blaadjes in één drukbeweging, en hoe houd je balans tussen snelheid en druk?
Marokkaanse henna-kunst is een ambacht dat van oudsher werd overgedragen van moeder op dochter of zich organisch verspreidde binnen vrouwencommunities. Het ambacht kenmerkt zich door een specifieke techniek, namelijk het aanbrengen van henna met een spuit. Hiermee worden vaak geometrische patronen aangebracht op handen en voeten. De henna bindt aan de keratine in de huid, waardoor de oranje-bruine versieringen 1 à 2 weken zichtbaar blijven.
Henna is het meest bekend als ceremonieel onderdeel van een Marokkaanse bruiloft, waarbij de bruid haar handen en voeten laat versieren met henna. Maar henna is nog veel meer dan een mooie versiering op de huid. Er gaat een hele wereld achter schuil, met symboliek, betekenisvolle rituelen en empowerment-tradities.
Op vierjarige leeftijd onderging Fatima Oulad Thami voor het eerst een hennaritueel tijdens een bezoek aan haar oma in Marokko. Met een stokje en hennapasta tekende een buurmeisje een visgraatpatroon op haar handjes en voetjes. Deze ervaring zou haar leven voorgoed veranderen. Iedere zomer werd het hennaritueel een vaste traditie van de vakantie. Op veertienjarige leeftijd begon zij autodidactisch te oefenen om zelf neqacha te worden. Inmiddels heeft ze 30 jaar ervaring op haar naam staan en is ze een veelgevraagd henna-kunstenaar in binnen- en buitenland. Met Marokkaanse henna-kunst als haar expertise en haar passie als drijfveer heeft ze onder de naam Hand of Fatima veel bereikt. Ze heeft een online leerplatform, een webshop met hennabenodigdheden, de Henna Academy voor groepslessen, werk in opdracht, een meester-gezeltraject via het Fonds voor Cultuurparticipatie, en nog veel meer. Fatima is inmiddels niet alleen neqacha, maar ook spreker, docent, kunstenaar en maatschappelijk geëngageerd maker.
NB Fatima geeft ook een workshop tijdens het festival.
